Śrub-Top

Szukaj produktów

Klasy wytrzymałości śrub 8.8, 10.9 i 12.9 — co oznaczają i jak je dobierać?

Trzy śruby sześciokątne z oznaczeniami klas wytrzymałości 8.8, 10.9 i 12.9 — ilustracja

Oznaczenie 8.8, 10.9 lub 12.9 opisuje klasę właściwości mechanicznych śruby. Pomaga określić wymagania dotyczące wytrzymałości, ale nie wystarcza do doboru całego połączenia. Przy zamówieniu trzeba połączyć je z wymiarem, normą wykonania, materiałem, powłoką i wymaganiami montażowymi.

Co oznaczają dwie liczby na łbie śruby?

W systemie oznaczeń stosowanym dla śrub ze stali węglowej i stopowej według ISO 898-1 pierwsza liczba pomnożona przez 100 daje nominalną wytrzymałość na rozciąganie w MPa. Druga liczba, podzielona przez 10, opisuje nominalny stosunek granicy plastyczności do wytrzymałości na rozciąganie. Dla klasy 8.8 otrzymujemy więc 800 MPa i 0,8 × 800 = 640 MPa.

Wartości nominalne wynikające z oznaczenia klasy
KlasaWytrzymałość na rozciąganieGranica plastyczności
8.8800 MPa640 MPa
10.91000 MPa900 MPa
12.91200 MPa1080 MPa

To objaśnienie oznaczeń, a nie tabela dopuszczalnego obciążenia połączenia. Minimalne wartości normowe mogą być inne i zależeć między innymi od średnicy. Nie należy przeliczać ich wprost na „kilogramy udźwigu” gotowej śruby. Zestawienie wymagań zawiera dokumentacja techniczna Bossard dotycząca ISO 898-1.

Od czego zacząć dobór klasy?

W utrzymaniu ruchu najlepszym punktem wyjścia jest dokumentacja maszyny lub zatwierdzona specyfikacja połączenia. Jeżeli producent wskazuje śrubę o konkretnym wymiarze i klasie, potraktuj tę informację jako część wymagania technicznego. Samo podobieństwo do wyjętej części nie potwierdza zgodności zamiennika.

Przy nowym projekcie dobór należy uzgodnić z osobą odpowiedzialną za konstrukcję. Dział zakupów może zebrać dane, porównać dostępne wykonania i ustalić termin dostawy. Decyzji o klasie nie warto podejmować wyłącznie na podstawie tego, który wariant jest aktualnie w magazynie.

Czy śrubę 8.8 można zastąpić klasą 10.9 lub 12.9?

Nie traktuj wyższej klasy jako automatycznej zgody na zamianę. W praktyce trzeba sprawdzić całe połączenie: współpracującą nakrętkę lub gwint w detalu, powierzchnię pod łbem, podkładkę oraz sposób montażu. Poproś o zatwierdzenie zamiennika i zapisz je w specyfikacji. Dzięki temu następne zamówienie nie będzie oparte na ustnej informacji „ta mocniejsza też pasuje”.

Przykład organizacyjny: w wykazie części zapisano „śruba M10 × 40, klasa 8.8”. Dostawca proponuje dostępną od ręki klasę 10.9. Zamiast od razu zatwierdzać zakup, przekaż do technologa pełny opis proponowanego wariantu i informację o dotychczasowej procedurze dokręcania. To pozwala rozpatrzyć rzeczywistą zamianę, a nie tylko porównać liczby na łbie.

Klasa śruby nie określa samodzielnie momentu dokręcania

Moment dokręcania zależy także od tarcia, stanu powierzchni i sposobu montażu. Powłoka oraz smarowanie mogą wpływać na uzyskany zacisk. Dlatego nie przenoś wartości momentu z przypadkowej tabeli na połączenie o innych warunkach. Korzystaj z dokumentacji maszyny lub zatwierdzonej procedury; materiały Bossard o metodach dokręcania wyjaśniają znaczenie rozrzutu tarcia i dokładności montażu.

Co wpisać w zapytaniu do dostawcy?

  • Normę lub dokładny opis wykonania oraz typ łba i gniazda.
  • Średnicę, skok gwintu, długość i potrzebną długość części gwintowanej.
  • Wymaganą klasę właściwości mechanicznych oraz materiał i powłokę.
  • Informację o zastosowaniu, wymaganych dokumentach i dopuszczonych zamiennikach.
  • Liczbę sztuk, termin oraz przewidywane kolejne dostawy.

Jeżeli któregoś parametru nie znasz, zaznacz brak zamiast dopisywać przypuszczenie. Zdjęcie oznaczenia na łbie i fragment rysunku zwykle przyspieszają rozmowę. Warto też wskazać, czy zapytanie dotyczy awaryjnej wymiany, prototypu czy stałej produkcji.

Częste pytania

Czy kolor śruby pozwala rozpoznać klasę?

Nie traktuj koloru jako dowodu klasy. W zapytaniu rozdziel wymaganie wytrzymałościowe od informacji o powłoce i potwierdź je dokumentacją produktu.

Czy M8 oznacza klasę 8.8?

Nie. M8 jest oznaczeniem rozmiaru gwintu metrycznego, a 8.8 — klasy właściwości mechanicznych. Obie informacje opisują inne cechy wyrobu.

Co zrobić, gdy oznaczenie na starej śrubie jest nieczytelne?

Sprawdź wykaz części i dokumentację maszyny. Zdjęcie oraz pomiary pomogą w identyfikacji, ale nie potwierdzą samodzielnie właściwości mechanicznych zużytego elementu.

Potrzebujesz śrub do produkcji lub serwisu? Przejrzyj elementy złączne Śrub-Top i prześlij specyfikację do sprawdzenia dostępności. Pomagamy uporządkować zapytanie; wymagania połączenia powinny wynikać z dokumentacji technicznej.

Grafika została wygenerowana jako ilustracja tematu. Nie jest zdjęciem konkretnej partii ani dokumentacją techniczną produktu.